Προβληματισμός και συζήτηση για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στο Βουνί Άνδρου
Η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση φωτοβολταϊκού πάρκου στην περιοχή Βουνί της Άνδρου έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην τοπική κοινωνία. Το έργο εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια αύξησης της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την ενίσχυση της ενεργειακής μετάβασης. Η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί αναμφίβολα μια αναγκαιότητα της εποχής μας.
Ωστόσο... ας δούμε τι έχουμε μέχρι στιγμής στο νησί μας: έχουμε ανεμογγενήτριες στο Καλυβάρι και στο Φραγκάκι, στο βορρά δηλαδή και στο νότο. Στο Φραγκάκι είναι θεριά, στο Καλυβάρι λίγο πιο κοντές σε ύψος. Έχουμε 4 φωτοβολταικά πάρκα στον Πιτροφό (μπορεί να είναι και περισσότερα) τώρα θα βάλουν στο Βουνί. Συγνώμη που θα πάει όλο αυτό; θα γεμίζει όλη Άνδρος ΑΠΕ επειδή έχει το χάρισμα" να έχει βουνά; Που θα τελειώσει όλο αυτό; Δηλαδή η Άνδρος θα γίνει μια μεγάλη μπαταρία;
Για όλα αυτά πρώτα από όλα απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός (σιγά που έγινε), διαφάνεια και ουσιαστικός διάλογος με τις τοπικές κοινωνίες (δεν έγινε), ώστε η πράσινη ανάπτυξη να συνδυάζεται με τον σεβασμό στο περιβάλλον (δεν πρόκειται να γίνει) και στην ιδιαίτερη φυσιογνωμία κάθε τόπου.
🚶🏽♀️ 🚶🏽Από αυτή την περιοχή διέρχεται το πιστοποιημένο μονοπάτι νο.5 Andros Routes.
Τι θα γίνει με το μονοπάτι;
www.androsroutes.gr/el/notia-andros/exw-vouni-mesa-vouni-gannisaio
Διαβάστε:
Άνδρος: 110 κάτοικοι αντιδρούν στα φωτοβολταϊκά στο Μέσα Βουνί –
Ζητούν προστασία του παραδοσιακού οικισμού
Την αντίθεσή τους στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών συνολικής ισχύος περίπου 600 kW στη θέση «Περγάρι», στο Μέσα Βουνί Άνδρου, εκφράζουν με κοινή επιστολή 110 κάτοικοι του παραδοσιακού οικισμού. Όπως αναφέρουν, οι εγκαταστάσεις χωροθετούνται εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου, σε μικρή απόσταση από κατοικίες και προστατευόμενα μνημεία, προκαλώντας ανησυχία για την αλλοίωση του τοπίου και της φυσιογνωμίας του χωριού.
https://cycladesopen.gr/andros-110-katoikoi-antidroyn-sta-fotov/
Ηλίας Πολέμης: Τα βουνά της Άνδρου είναι πηγή ζωής, όχι οικόπεδα για κονόμα
Andros Routes-Άνδρου Μονοπάτια
Δεκαπέντε χρόνια φροντίζουμε και αναδεικνύουμε την διαδρομή Νο 5 Βραχνού - Έξω Βουνί - Μέσα Βουνί - Γιαννισαίο - Λαρδιά - Ρωγό - Όρμος Κορθίου, που περνά μέσα από παραδοσιακούς οικισμούς, χωριά - κοσμήματα της Άνδρου, ανάμεσα σε αιμασιές, ξερολιθιές και τοπίο που κουβαλά την ιστορία και τον μόχθο γενεών.
Και τώρα, σε τμήματα της περιοχής αυτής, οι αιμασιές και τα διάρραχα θα μετατραπούν σε φωτοβολταϊκά πάρκα, αφαιρώντας από τον τόπο ένα σημαντικό μέρος της ταυτότητας και της αξίας του. Εκεί όπου σήμερα λαμπυρίζουν οι πέτρες των ξερολιθιών κάτω από τον ήλιο, αύριο θα αντανακλούν το φως οι επιφάνειες των φωτοβολταϊκών. Για το κέρδος λίγων, κινδυνεύει να θυσιαστεί η αυθεντική ομορφιά ενός τοπίου που αποτελεί κομμάτι της ψυχής της Άνδρου.
Η πεζοπορική διαδρομή που διέρχεται από τους οικισμούς του Βουνιού αποτελεί μέρος της πιστοποιημένης διαδρομής 100km διάσχισης της Άνδρου από βορρά προς νότο "Andros Route" με το σήμα ποιότητας "Leading Quality Trails-Best of Europe". Μιας σημαντικής διάκρισης που δόθηκε για πρώτη φορά στη διαδρομή της Άνδρου το 2015, ανανεώθηκε το 2018, το 2022 και εκκρεμεί η ανανέωση της εντός του μήνα. Μια διάκριση που ανέδειξε την Άνδρο σε κορυφαίο προορισμό για πεζοπορία στην Ευρώπη.
Η πιστοποίηση ποιότητας βαθμολογεί αρνητικά την ύπαρξη τέτοιων εγκαταστάσεων όπως και των αιολικών πάρκων θεωρώντας ότι υποβαθμίζει την ποιότητα των διαδρομών και την εμπειρία όσων την χρησιμοποιούν. Η εξέλιξη αυτή θέτει σε αμφισβήτηση την ικανότητα της κοινωνίας της Άνδρου να διαφυλάξει την πολυτιμότερη προίκα που της άφησαν γενιές ανθρώπων στο σήμερα. Είναι χρέος και συνάμα ένα μεγάλο διακύβευμα για τις αρχές, τους κατοίκους και όλους μας η προστασία της.
www.facebook.com/AndrosRoutesGr
ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΣΤΟ ΜΕΣΑ ΒΟΥΝΙ
Με θλίψη, αγανάκτηση και έντονη ανησυχία παρακολουθούμε το τελευταίο διάστημα την ολοένα αυξανόμενη εγκατάσταση μεγάλων ενεργειακών έργων σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Η άναρχη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών και άλλων ενεργειακών εγκαταστάσεων απειλεί να οδηγήσει στην υποβάθμιση του τοπίου, στην αλλοίωση της φυσιογνωμίας παραδοσιακών οικισμών, στην απώλεια φυσικών οικοσυστημάτων και στη συρρίκνωση της βιοποικιλότητας, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του τόπου μας.
Τον περασμένο Μάιο πληροφορηθήκαμε ότι δρομολογούνταν η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών στο Μέσα Βουνί Άνδρου, βάσει έξι χωριστών Εγκρίσεων Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ) που ειναι δημοσιευμένες στο ΔΙΑΥΓΕΙΑ. Οι εγκρίσεις αυτές αφορούν όμορες και διαδοχικές φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, συνολικής ισχύος περίπου 600 kW, στη θέση «Περγάρι» του Μέσα Βουνίου, οι οποίες, λόγω της χωροθέτησης και των χαρακτηριστικών τους, αποτελούν ουσιαστικά ενιαία εγκατάσταση.
Το Μέσα Βουνί δεν είναι ένας οποιοσδήποτε οικισμός. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός με το ΦΕΚ 504 Δ΄/1988, διαθέτει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία, φυσικό κάλλος, πλούσια βιοποικιλότητα και μακραίωνη ιστορία. Ο οικισμός αναφέρεται στις σωζόμενες ιστορικές πηγές τουλάχιστον από τον 16ο αιώνα και εξακολουθεί να κατοικείται αδιάλειπτα επί αιώνες. Η βυζαντινή Μονή του Αγίου Αντωνίου, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από την περιοχή της εγκατάστασης, μαρτυρεί την ανθρώπινη παρουσία ήδη από τη βυζαντινή εποχή.
Ο σχεδιαζόμενος φωτοβολταϊκός σταθμός χωροθετείται εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου του χωριού, σε απόσταση μόλις 39 μέτρων από την πλησιέστερη κατοικία, ενώ γειτνιάζει άμεσα με οικοδομήσιμα οικόπεδα κατοίκων. Επιπλέον, μέσα σε ακτίνα μόλις 100 μέτρων από την εγκατάσταση βρίσκονται τέσσερα σπίτια και μία εκκλησία. Υπενθυμίζουμε ότι η ευρύτερη περιοχή περιλαμβάνει 16 χαρακτηρισμένα ιστορικά διατηρητέα μνημεία, προστατευόμενα [ ΦΕΚ τ. Β’ 65/1992], μεταξύ των οποίων ναοί, μονές, κρήνες και λοιπά αξιόλογα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ορισμένα εκ των οποίων (Ιερός Ναός Εισοδίων Θεοτόκου, Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου, Παναγία Πετρένια, Κρήνη Πετρένια) βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Επίσης σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η λιθόκτιστη διαδρομή Έξω Βουνί – Μέσα Βουνί – Παλαιόκαστρο – Γιαννισαίο – Λαρδιά – Ρωγό – Όρμος Κορθίου που αποτελεί μία από τις τρείς μοναδικές διαδρομές της Άνδρου χαρακτηρισμένες ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία [ΦΕΚ τ. Β’ 1369/2001 ] και οι οποίες τελούν υπό ειδικό καθεστώς κρατικής προστασίας κατά τις διατάξεις του ν. 4858/2021.
Το γεγονός ότι ο παραδοσιακός οικισμός του Μέσα Βουνίου, όπως και πολλοί άλλοι οικισμοί της Άνδρου, δεν διαθέτει σαφώς καθορισμένα όρια δεν μπορεί να αποτελεί λόγο παράκαμψης της ανάγκης προστασίας του. Αντίθετα, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ουσιαστική εξέταση της συμβατότητας τέτοιων εγκαταστάσεων με τον παραδοσιακό χαρακτήρα του οικισμού, το προστατευόμενο τοπίο και τις ειδικές χωροταξικές και πολεοδομικές ρυθμίσεις που ισχύουν στην Άνδρο. Η εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών, πέρα από την έντονη οπτική όχληση εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου, απειλεί να αλλοιώσει καθοριστικά το φυσικό τοπίο. Η θέα της περιοχής είναι μοναδική και σπάνια: αντικρίζει κανείς διαδοχικά τρεις κορυφογραμμές, τον Λευκόποδα, τον Προφήτη Ηλία και τη Γερακώνα, ενώ στα αριστερά υψώνεται η κορυφή του Επάνω Κάστρου. Πρόκειται για ένα τοπίο που αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής και φυσικής ταυτότητας του χωριού μας.
Αφορμή για την ενημέρωσή μας αποτέλεσε η αναφορά στο ζήτημα αυτό από τον πρώην Αντιδήμαρχο Κορθίου Σπύρο Τσαούση στο Δ.Σ. του Μαΐου, ο οποίος υποστήριξε έκτοτε και αδιάλειπτα την προστασία του οικισμού προβαίνοντας σε πολλές ενέργειες. Τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, ο Δήμος Άνδρου υπέβαλε στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης αίτηση ανάκλησης των σχετικών ΕΕΔΜΚ, προβάλλοντας σοβαρά ζητήματα νομιμότητας των εγκαταστάσεων. Ακολούθησε διακοπή των οικοδομικών εργασιών από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης. Τον Σεπτέμβριο, 108 κάτοικοι του Μέσα Βουνίου εκφράσαμε εγγράφως την έντονη αντίθεσή μας και υποστηρίξαμε την παρέμβαση του Δήμου, ζητώντας την προστασία του οικισμού μας.
Πρόσφατα, ωστόσο, πληροφορηθήκαμε ότι η ίδια Υπηρεσία επέτρεψε εκ νέου τη συνέχιση των εργασιών, χωρίς μέχρι σήμερα να μας έχει κοινοποιηθεί επισήμως η σχετική πράξη ή να έχουμε λάβει γνώση της αιτιολογίας της.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει την ανησυχία μας, καθώς εξακολουθούμε να θεωρούμε αναγκαία την πλήρη εξέταση των ζητημάτων που έχουν τεθεί σχετικά με τη χωροθέτηση και τη νομιμότητα των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων.
Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών συνολικής ισχύος περίπου 600 kW σε τόσο μικρή απόσταση από κατοικίες και από τον πυρήνα ενός ιστορικού παραδοσιακού οικισμού δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για τις επιπτώσεις στο τοπίο, στην καθημερινότητα των κατοίκων και στη διατήρηση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του χωριού.
Η προστασία ενός παραδοσιακού οικισμού δεν μπορεί να εξαντλείται στον χαρακτηρισμό του ως προστατευόμενου στα χαρτιά. Οφείλει να αποτυπώνεται στις πράξεις και στις αποφάσεις της Διοίκησης. Διαφορετικά, ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της προστασίας που η ίδια η Πολιτεία έχει θεσπίσει;
Ζητούμε από τις αρμόδιες αρχές να λάβουν σοβαρά υπόψη την αντίθεση των κατοίκων στη συγκεκριμένη εγκατάσταση, καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες και τον προστατευόμενο χαρακτήρα του παραδοσιακού οικισμού μας.
Ζητούμε να εξεταστεί η υπόθεση από το αρμόδιο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και την Αρχαιολογική Υπηρεσία, σύμφωνα με όσα προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της περιοχής.
Ζητούμε, επίσης, τη δημόσια τοποθέτηση των αρμόδιων αρχών για το ζήτημα. Πώς αξιολογείται η χωροθέτηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος περίπου 600 kW, σε άμεση γειτνίαση με κατοικίες και οικοδομήσιμα οικόπεδα, εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου ενός ιστορικού παραδοσιακού οικισμού; Και με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η προστασία της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας και του τοπίου του;
Παράλληλα απευθύνουμε έκκληση σε όλους τους Ανδριώτες και σε όσους αγαπούν και ενδιαφέρονται για την Άνδρο να συμπαρασταθούν στην προσπάθειά μας να προστατεύσουμε το χωριό μας.
Επιθυμία μας είναι το Μέσα Βουνί να συνεχίσει να αποτελεί έναν ζωντανό παραδοσιακό οικισμό, διατηρώντας το τοπίο, την ιστορία και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία που τον χαρακτηρίζουν εδώ και αιώνες.
Δεν θα θέλαμε το μέλλον του τόπου μας να θυμίζει τον «Εφιάλτη της Περσεφόνης» του Νίκου Γκάτσου.
"Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.
Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης,
στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς".